• Politiek

GaSamen

Politiek

Politiek

Het Koninkrijk Denemarken dateert uit het jaar 930 en is daarmee de oudste monarchie ter wereld. In 1849 kwam de eerste grondwet tot stand en werd Denemarken een parlementaire monarchie. Bij de grondwetswijziging van 1953 werd bepaald dat voor troonopvolging ook de vrouwelijke lijn in aanmerking kon komen. Hierdoor werd het mogelijk dat koning Frederik IX in 1972 werd opgevolgd door zijn oudste dochter, Margrethe II, de huidige koningin.

Bij de grondwetswijziging van 1953 werd ook bepaald dat het Deense parlement, de Folketing, voortaan nog maar uit een Kamer zou bestaan, die 179 leden telt. Naast de 175 'Deense' leden zijn in de Folketing vier zetels gereserveerd voor afgevaardigden uit de autonome gebieden Groenland en de Faeroer. Bij de verkiezingen, die om de vier jaar worden gehouden, gaat men uit van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Elke Deense staatsburger boven de achttien jaar heeft stemrecht. Het Deense bestuurlijke systeem kent de mogelijkheid tot het houden van referenda.

Tijdens de jaren zeventig leidden de Sociaal-democraten een aantal minderheidsregeringen. Van 1982 tot januari 1993 berustte het premierschap bij de leider van de Conservatieve Partij, Poul Schlüter, die verschillende coalities leidde, opgebouwd uit onder meer Liberalen, Conservatieven en Radicaal-Liberalen.

Toen Schlüter in januari 1993 zijn functie als premier neerlegde, werd onder leiding van de Sociaal-democraat Poul Nyrup Rasmussen voor het eerst sinds twintig jaar een meerderheidsregering gevormd. Ook na de algemene verkiezingen in 1994 en 1998 had Poul Rasmussen de leiding over de regering. De meerderheid in het parlement waren deze coalities echter kwijt.

Na de verkiezingen op 20 november 2001 heeft Anders Fogh Rasmussen na een klinkende overwinning op zijn voorganger een coalitie gevormd van zijn Liberale Partij met de Conservatieve Partij. Deze centrumrechtse minderheidscoalitie heeft daarnaast in het parlement de steun van de Danish People's Party (DPP). Het regeerakkoord wijst op maatregelen die het bedrijfsleven ten goede komen, zoals een bevriezing van de belastingen voor bedrijven en privatisering van staatsondernemingen als Dong (aardolie- en aardgasmaatschappij) en het postbedrijf.

De inkomsten uit de privatisering worden volgens de plannen besteed aan aflossing van de buitenlandse schuld van Denemarken. Daarnaast wordt op het gebied van immigratie een aantal maatregelen verwacht, een gevolg van de afhankelijkheid van de DPP voor een meerderheid in het parlement.

Denemarken heeft 275 gemeenten (primær kommune), verdeeld over veertien provincies (amtskommune). Tijdens lokale verkiezingen, die ook om de vier jaar worden gehouden, worden de gemeenteraadsleden en de leden van de Provinciale Staten rechtstreeks gekozen.

De gemeenteraadsleden kiezen daarna een burgemeester en de voorzitters voor de diverse raden en gemeentelijke instellingen. In Denemarken fungeert een gemeente onder meer als ontvanger van sommige belastingen, financiert sociale uitgaven en beheert onder andere scholen, bibliotheken en rusthuizen. De gemeente is tevens de autoriteit die vergunningen verleent, zoals bouw- en vestigingsvergunningen.

Bestuurlijke aangelegenheden die zowel geografisch als inhoudelijk een breder gebied bestrijken, worden door de Provinciale Staten ter hand genomen.

Bron: EVD